Rozwój dziecka a ruch

O zbawiennym wpływie ruchu na rozwój dziecka można by powiedzieć bardzo dużo. Naturalna ruchliwość to niezwykle trafnie zakodowana wewnętrzna potrzeba, która w najprostszy i najskuteczniejszy sposób pozwala dziecku na rozwój.

Aktywność ruchowa wymaga współdziałania wielu mięśni, zmysłu orientacji przestrzennej oraz położenia własnego ciała względem otoczenia. Ruch angażuje więc wiele obszarów mózgu, co wpływa na rozwój umysłowy dziecka.

Spośród licznych przykładów potwierdzających niezwykle wszechstronny wpływ ruchu na organizm dziecka, zwróćmy szczególną uwagę na to, że:
  • Ruch odpowiada za rozwój całego układu nerwowego dziecka – dzięki ruchowi zwiększa się ilość połączeń nerwowych,
  • Aktywność ruchowa najefektywniej wspomaga przewodzenie impulsów nerwowych w układzie nerwowym dziecka – ruch kształtuje i usprawnia koordynację ruchową i koncentrację uwagi,
  • Ruch przynosi dziecku niezastąpione korzyści w sferze emocjonalnej oraz w rozwoju inteligencji i twórczego myślenia,
  • Ruch rozwija mięśnie, kości, więzadła i stawy – cały układ ruchowy dziecka,
  • Ruch wpływa na prawidłowy przebieg procesu kostnienia szkieletu oraz zapewnia jego wzrost,
  • Ruch zapobiega wadom postawy u dziecka, ponieważ w naturalny sposób kształtuje krzywizny fizjologiczne kręgosłupa oraz łuki podporowe stóp,
  • Ukierunkowana aktywność ruchowa stanowi najbardziej naturalny środek socjalizacji dziecka – uczy odwagi, wytrwałości i współpracy w grupie.
Ruch stanowi najpewniejszy rozwojowy fundament. Jedynie dzięki ruchowi możliwy jest harmonijny rozwój sfery psychicznej, fizycznej oraz zdrowotnej każdego dziecka!
Gdybyśmy spojrzeli wstecz i przypomnieli sobie, w którym okresie życia rozpierała nas największa energia, to prawdopodobnie większość z nas wymieniłaby okres przedszkolny lub wczesnoszkolny. Dlaczego właśnie ten, a nie inny czas był dla nas najbardziej aktywny ruchowo? Wynika to przede wszystkim z  naturalnego toku rozwoju człowieka:

  • Ogromna potrzeba ruchu to najbardziej charakterystyczna  i najgłębiej zakorzeniona potrzeba wszystkich przedszkolaków.
  • Dzieje się tak dlatego, że w okresie przedszkolnym, dzieci wkraczają w swe szczytowe możliwości ruchowe (tzw. apogeum motoryczności). Ogromna ruchliwość dzieci jest niezwykle trafnie zakodowanym przez naturę procesem, gwarantującym  najlepszy rozwój całego układu nerwowego („komputera” sterującego całością – sferą psychiczną i fizyczną).
  • Przedszkolak intuicyjnie odczuwa potrzebę niezwykle intensywnego ruchu, ponieważ właśnie ruch zapewnia mu optymalny rozwój wszystkich, ściśle ze sobą połączonych sfer fizycznych i psychicznych, regulowanych przez układ nerwowy – „komputer”.
  • Okres przedszkolny to JEDYNY moment w życiu człowieka, w którym poprzez ruch dziecko nabywa podstawowe umiejętności ruchowo-nerwowe. Przedszkolak MUSI SIĘ ruchowo wyszaleć, aby prawidłowo kształtować i rozwijać cały swój układu nerwowy – dzięki ruchowi zwiększa się ilość połączeń nerwowych sterujących całością (sferą psychiczną i fizyczną). 
  • Jeśli pozwolimy dziecku na swobodny ruch zgodny z jego naturalną potrzebą, możemy być pewni, że  w przyszłości jego układ nerwowy pozwoli mu wykonywać coraz bardziej złożone czynności, jakich wymaga życie codzienne i funkcjonowanie w szkole.
  • Ruch jest zatem najprostszym i najefektywniejszym bodźcem wspomagającym naukę wszystkich czynności wymagających znacznej koordynacji i koncentracji, takich jak: pisanie, czytanie, rysowanie, czy liczenie.

Czym skutkuje niedobór ruchu u przedszkolaka?  

  • Zaspokojenie spontanicznej potrzeby ruchu u przedszkolaka jest bez wątpienia najważniejszym obowiązkiem wychowawczym, gwarantującym jego prawidłowy i wszechstronny rozwój.
  • Odebranie dziecku prawa do ruchowej aktywności w okresie przedszkolnym, całkowicie zamyka mu drogę do pełnego rozwoju układu nerwowego – m.in. koordynacji ruchowej i koncentracji uwagi, co jest bezpośrednią przyczyną powstania w przyszłości takich problemów, jak: dysleksja, ADHD oraz ogólna niechęć poznawcza.
  • Odnosząc się do współczesności, miejmy na uwadze, że szkolne problemy dzieci związane m.in. z dysleksją i ADHD, nie biorą się z nikąd. Są one konsekwencją nadmiernie siedzącego trybu życia i drastycznego ograniczania dzieciom ruchu, szczególnie w tak przełomowym dla nich w okresie przedszkolnym!
  • Nic nie dzieje się bez przyczyny – pamiętajmy, że zaniedbując aktywność ruchową przedszkolaka, zaniedbujemy jednocześnie sferę umysłową i emocjonalną przyszłego ucznia!
  • Wysyłając dziecko do szkoły musimy pamiętać, że od tej chwili będzie ono nadmierną ilość czasu spędzać w pozycji siedzącej. Jest to bardzo trudny i przełomowy dla dziecka moment, ponieważ jego naturalna potrzeba ruchu zostaje całkowicie podporządkowana siedzącemu trybowi pracy szkoły.
  • Rzeczywista potrzeba ruchu małego ucznia wcale jednak nie maleje. Jeśli zadbaliśmy o to, by  dziecko mocno wyszalało się ruchowo w okresie przedszkolnym, to z pewnością będzie mu łatwiej sprostać obowiązkom uczniowskim, ponieważ pozwoli mu na to optymalny stopień rozwoju układu nerwowego.
  • Kto jednak bronił swojemu przedszkolakowi aktywnie spędzać czas i stale ograniczał jego potrzeby ruchowe, ten zacznie zbierać pierwsze żniwo w postaci ADHD, dysleksji i innych dysfunkcji układu nerwowego.
  • Aby umożliwić dziecku dalszy harmonijny rozwój i skutecznie zapobiec wadom postawy, należy przede wszystkim zadbać o jego wszechstronną  aktywność ruchową, a także dawać wzór i zachęcać do aktywnego spędzania czasu wolnego.
  • Najrozsądniejszym rozwiązaniem jest w tym przypadku najróżniejsza aktywność ruchowa w  formie rekreacyjnej (gry i zabawy ruchowe). W rekreacji ruchowej liczy się przede wszystkim radość ze wspólnego działania i zdrowie jej uczestników, a nie sportowy wynik.  :)